تکه هایی از گزین گویه های موریس بلا نشو در « نوشتار مصیبت »

۩ او می نویسد. – او می نویسد؟  - نه به خاطر این که از کتاب های بقیه راضی نیست( اتفاقا برعکس، خیلی هم از کتاب های بقیه خوشش می آید) بل به این خاطر که آن ها فقط کتاب هستند و فقط با نوشتن است که آدم رضایت اش را نمی یابد.                                            ص. 65

۩ در خوابش هیچی نبود. هیچ. جز میل ِ خواب دیدن.               همان.

۩ در کار ِ عزا، این درد نیست که کار می کند: عزا شب زنده داری می کند.

                                                                                         ص. 86

۩ یاد بگیر بدون ِ درد فکر کنی.                                                           ص.219

۩ آن که منتظر است، دقیقا منتظرت نیست. با این حال این تویی که منتظری، ولی نه با عنوان ِ ندایی:  (با حالتی)صدا نزدنی .

۩ هرگز نا اُمید نمی شوم، نه  تقصیر ناامیدی نیست. بل نااُمیدی همیشه کافی نبوده.   ص.11

۩ کسی که بازی را نقد می کند و یا آن را پس می زند ، خود قبلا وارد بازی شده.        ص. 21

۩ تنهایی ِ بی تسلی. مصیبت ِ ساکنی است که با این همه می گریزد.                     ص.22

۩ میرا، نامیرا ، این باژ گونی معنایی هم دارد؟               ص.183

۩ لایتناهی - محصور ، نکند تویی ؟        ص.107

۩ نه خواب پایان دارد، نه بیداری آغاز! هیچ کدام دوباره به هم نمی پیوندند. فقط گفتار ِ دیالکتیک،آن ها را برای ِ حقیقت به هم مربوط می کند.                             ص.61

۩ او به خود می گوید: تو خودت را نمی کشی ، خودکشی ات از تو پیشی می گیرد. و یا : او می میرد ناتوان از مردن.

۩ مرگ ِ دیگری، مرگ ِ مضاعف است، چون دیگری قبلا ، خودْ، مرگ است و هم چون وسوسه ی مرگ رویم سنگینی می کند.

                                                              ص.36

۩ نویسنده، زندگی نامه اش : او مُرد، زیست و مُرد.                       همان.

۩ زیستن بدون اینکه زنده باشی، مثل مردن ِ بدون ِ مرگ است : نوشتن، ما را به این جملات ِ رمز آلود ارجاع می دهد.                                                                     ص.206

 ب.ت : این کتاب بلانشو  یکی از کتاب های بالینی من است که چند وقت پیش به اصرار دوست ام  چند تکه اش را برای او ترجمه کردم. این پست هم تقدیم به  او که بلانشو را دوست دارد! حتا شاید بیش تر از من !!

من به خودم توهین می کنم. چون به آن نیاز دارم .

                                                    لوتره آمون

اگر مرگ امر واقع است و اگر امر واقع خود، غیر ممکن است، پس به اندیشه ی

ناممکنیت مرگ نزدیک می شویم .

                                                                موریس بلانشو. نوشتار فاجعه

اما نه ، تو

همیشه

در گستردن بال ِ امر ناممکن

بیدار می شوی

با فریادی

بیدار می شوی

از جایی که فقط یک خواب است.

                                      ایو بون فوا  

ب.ت : این شعر بون فوا هم به نقل از بلانشو بود .در همان نوشتار فاجعه  . ص . ۲۰۰

 à PH

باید چیزی بپوشم ...

تا او عریانم کند                                                       ماری-لور داگوا

شورت؟ استرینگ؟ سر ِ هم ؟

و ِندِربرای ِ اصل !

پورت-ژارولتِل !

کفش 8 سانت ؟

نیم چکمه؟ جوراب شلواری ؟

پودر ِ بل اِپُک؟

ابریشمی؟ ساتن؟ چرم؟ لاتِکس؟

پیراهن ِ بلند؟

مینی ژوپ ِ زیپ دار ؟

قرمز؟ نباتی؟ بنفشِ سیر؟ ارغوانی؟

به هر صورت بی ریخت ام ...

بی ریخت... بی ریخت ...

مهم نیست.

نفله اش می کنم !

جوراب ِ ساق بلند ِ نخ کش شده

ناخن شکسته

ریمل ریخته

دلم می خواهد بخندم

همان طور که همیشه می خندم . زیاد .

رژ ِ لب ِ اِو

جین ِ تگری و ودکای ِ تونیک

عطر ِ شانس

لابد ویکتور هوگو می گوید:

دختره با این قدِ بلندش دامن خیلی کوتاهی پوشیده بود .

(...)

- « خوشگلم  هیچ می دونی برج ِ ایفل همسن ِ پورت-ژارولتِه ؟ »

- « کلمات هیچ طنینی ندارند»

او رفت. آن وقت دختر واژه نامه ی« مورلوت » را روی لبها و دهانش گذاشت. 

افلاطون...ازت متنفرم !

دیگر دوست ندارد دست هایش را ببوسم. دیگر دوست ندارد نزدیکم باشد طوری که نفسش بخورد توی صورتم. دیگر دوست ندارد وقتی صورتش را توی دست هایم می گیرم چند بار پلک بزند و بگوید « ها ؟ » تا من، دلم غنج برود برایش. دیگر دوست ندارد وقتی در سکوت به جایی خیره می شود، من  دزدکی کف دستهایش را قلقلک بدهم. « نه... نکن.. دوست ندارم»

دیگر نمی خواهد آن قدر محکم بغلش کنم تا دردش بیاید. دیگر دوست ندارد سیگار ِ دو ترکه بکشیم. دیگر دوست ندارد خیره خیره نگاهش کنم ، رویش را بر می گرداند و با ناخن هایش ور می رود. دیگر دوست ندارد از رویاهایم برایش حرف بزنم تا او با دکمه ی پیراهن ام بازی کند. فقط می گوید نه . می گوید رابطه این  نیست. می گوید اصلا رابطه وجود ندارد.

دیگر روبه رویم می نشیند آن سر ِ میز و دوست ندارد با پاهایش بازی کنم، می بردشان زیر صندلی خودش و حرف می زند و حرف می زند و من هیچ نمی گویم و حوصله ام سر می رود از بحث «دیگری ات» اش . میز بین ما به اقیانوسی بدل می شود که با تخته ی چوبی اش او را از من دور می کند و من دستم به هیچ نمی رسد و به هیچ نمی رسد و به هیچ نمی رسد حتی به دلوز و ژیژک و لِویناس. دیگر حالم به هم می خورد از همین کلماتی که خودم صیقل شان می دادم تا بیاید نزدیکم  تا وقتی محو حرفهایم شد دستهایش را بگیرم. لابد حرفهایش تمام شده که دارد بلند می شود. دیگر حتی وقت رفتن دوست ندارد دستم را  بگیرد  و فشار دهد و بعد بگوید « تا فردا ! »   دستش همراهش می رود توی تاکسی تا از پشت شیشه برایم تکانش دهد.« تا فردا»  را نمی گوید تا برود تا یک هفته ی دیگر ، ده روز دیگر ، یک ماه دیگر، شاید هم یک سال دیگر. 

دیروز تولد سمیرا بود.

دیروز فقط این را گوش می داد.

کاش سمیرا این قدر به مرگ اش فکر نمی کرد.

                                                                       مادام ادواردا

گرم و زنده

بر شن های تابستان

زندگی را بدرود خواهم گفت

تا قاصد میلیون ها لبخند گردم

تابستان مرا در بر خواهد گرفت و

دریا دلش را خواهد گشود

زمان در من خواهد مرد و

من

بر زمان خواهم خفت .

سالهاست که عید را دوست ندارم. گاهی می شنوم می گویند عید مال ِ بچه هاست و من کودکی ام را هم دوست ندارم. وقتی چشم باز کنی و چیزی جز تبعیض و تحقیر و خشونت نبینی مگر باوری هم برایت می ماند و روزی متفاوت تا بخواهی نوروزش را باور کنی؟ روزمرگ ترین روزهایم روزهای فروردین است وقتی احمقانه ترین لبخند ها و خنده ها را می بینم و تنهایی ام را. وقتی همه ی سالها مثل هم اند و و هر چه هست میریزد درونت و آماس کرده و مغموم ، یک دلخوشی برایت می ماند آن هم خیال ِ یک رویا. رویایی که همیشه می بینم .رویای ِ خواب ِ خوابم را. رویای ِ خواب ِ آسوده ای را می بینم. همه جا سفید است. من، آسوده، بی هیچ خاطره ای زیرملافه ی سفیدی خوابید ام و من ِ بیدارم کنارم نشسته و خوابم را تماشا می کند. نمی دانم بعدش را و هی این بیداری لعنتی لختی می پراندم از جا و می بینم نشسته ام ، خیره به ملافه ی سفیدم: صبح است؛من و واقعیت ِ خشونت بار ِ روزمرگی هایم. آدم ها ، صداها، بوها، رنگ ها ...لعنتی ها !  می دانم امروز هم مارسل وار اول فروردین پیرمردانی را سپری می کنم که تفاوت این روزشان با جوانان نه از سر آن است که دیگر عیدی نمی گیرند بل از این که دیگر سال نو را باور ندارند.( مارسل پروست)

دیگر به سبزه زار باز نخواهی گشت و هرگز

عبور اعجازی نخواهد داشت

دست ِ تو هرگز بر جاده ای نخواهد خفت

باد از مردگانی می گوید که ما زادیم.

                                             فریدون رهنما     

۱. این شعر ترجمه ی یداله رویایی است.

چقدر از این جمله بدم می آید:

در حال حاضر تماس با مشترک مورد نظر امکان پذیر نمی باشد.

گارسون وقتی میز را تمیز می کرد این یادداشت را کنار یک فنجان قهوه ی سرد و نیمه خورده

پیدا کرد.

نمی خواهم حرف بزنم همین. دیگر بسم است. خالی خالی ام . یادم می افتد هی یادم می افتد که بیخود است و هر چه زور بزنم همین است که هست. عوض نمی شود. همه شان متهم ام می کنند که عوض شده ام و دارم مثل قبلنا می شوم دارم صفر می شوم. اشباح سرگردان داستان هایم دوره ام کرده اند و مات مانده اند به دستم که نمی نویسد می خواهم بفرستم شان به درک همه شان را.درک من ام . "من" درک بود ! برای همین ماندند پیشم.قسم می خورم بسم است . نگویید ! هیچ نگویید. گذشته ی به درک رفته ام آمده نشسته توی خیالم و هی باز می شود و هی باز می شود و مثل خمیر کش می آید . تو هم هستی لعنتی ! تو هم آمده ای به درک . تو هم گذشته ای آخر. حالا مهر است و پاییز هم آمده با بیست و  چهار پاییزم اینجایند . پیش من. دیگر نه مدرسه می روم و نه دانشکده. اولین پاییز بی میز و تخته ی من در درک.با فصل هایی که می آیند تا کپه ی مرگ شان را رویم بگذارند و صورت ام بار بردارد از درک.پس دیگر دلم شور نزند دیگر دلم تنگ نشود . دیگر عادت می کنم که نخوانم که نگویم که بمانم همین جا با چشمانی خیره به لب هایتان ای " قماشات دغا " . با لبانی فرو بسته تا مرگ و دستانی خسته از لمس ِ اشیا و آب و کف.

 عصمت اندوهگین را 

چه کسی به خود می خواند  ؟   

                                      راسین

 چندي پيش ترجمه ي مادام ادواردااثر ژرژ باتاي را براي دوات فرستادم كه با استقبال گرم رضا قاسمي مواجه شدم ولي باز هم لازم ديدم يادداشتي بر ترجمه ام بنويسم باشد تا « مادام اد»  را بهتر در يابيد !
مادام ادواردا در سال 1937 از نويسنده اي با نام مستعار پي ير آنژليك كه بعد ها معلوم شد كسي جز خود باتاي
نيست منتشر شد .تاريخ دقيق انتشارش را برخي به كمي ديرتر يعني به سال 1941 ميدانند .  داستان بر سر  ديدار كوتاهي است ميان مرد ناشناسي كه راوي داستان است و زني فاحشه به نام مادام ادواردا، با شدت و خشونتي باور نكردني . اين زن كه نگاهي غايب دارد و از شدت تشنج  همچون بيمار صرع به خود مي پيچد، خداست . خدا يك فاحشه است؛ « خدا اگر ميدانست ، خوكي مي بود .» باتاي با اين عبارات اصلا در پي الحاد نيست بلكه برعكس، خدا بالاترين است و متعالي ترين . افكار باتاي شكل ديگري از خداشناسي را ارائه مي كند ، شكل ديگري از تقديس : به اين معنا كه امر مقدس براي باتاي فقط از رهگذر سرپيچي وجود دارد .
موريس بلانشو در كتابِ آينده با اشاره به اين داستان مي نويسد : «شايد زيباترين داستان معاصر باشد...ولي در اين چند صفحه داستان چه چيزي به بازي گرفته شده است ؟ از اين داستان مي خواهم به ذكر اولين جمله بپردازم :« در گوشه ي خيابان ، هراس، هراسي كثيف و سكر آور مرا متلاشي كرد ( شايد چون گذرا دو دختر را روي پله هاي دستشويي ديده بودم )»  و بالاخره آخرين پاراگراف متن :
« تمام كردم .
از خوابي كه ما را عقب تاكسي به حال خودمان گذاشت، با حال بد بيدار شدم ، اول من ...بقيه طنز است . انتظار طولاني مرگ...»
ميان اين دو محدوده آيا آنچه نوشته شده شرم آور است ؟ قطعا . اما اين حقيقت داستان است ولي با وجود اين ما نمي دانيم اين حقيقت را كجا قرار دهيم . دوست داشتيم مي توانستيم واژه ها را مقصر قلمداد كنيم ، يا شرايط را يا برعكس كنشي كه مي توانسته اطمينان بخش باشد، يا برخي چيزها را كه بايستي بگوييم هرزه بوده اند» .
مادام ادواردا مي گويد:« من خدا هستم » البته اين جمله اي است كه از نظر منطقي معنايي ندارد . واژگان هم خود، اين افراط را خاطر نشان مي كنند.در اين جا باتاي هيچ گونه هرزگي را مطرح نمي كندبلكه با واژگاني سنگين، خيلي سنگين و دير هضم، در عين حال چيزهاي زيادي را به ما مي گويد. كلماتي كه از تجربه ي ناممكن آكنده اند . بلانشو در اين باره مي نويسد: «از آنجائيكه اشيا و امور به خودي خود رخ مي دهند، به محض اينكه روايت مي شوند همه چيز سخت مي شود» . بلانشو با قياسي مشابه در باب روايت و رسوايي از ما ميخواهد به زيباترين تراژدي راسين برگرديم : فدر . « همه چيز زماني آغاز شد كه فدر پذيرفت به خاطر اونون(ندیمه اش) پرده از رازش بردارد . فدر به خاطر عشقِ هولناكِ زناكارانه اش گناهكار نيست بلكه به خاطر گناه شمردن آن ، وقتي مي گذارد از حالت ناممكنيتِ بكرِ سكوت به حقيقت رسوايي بارِ تحقق اش در دنيا برسد.
در درون هر نوسنده اي اين الزام ديدار ِ فدر و اونون وجود دارد، همين جنبش به سوي روز ، روزي كه نمي تواند روشن شود. افراطي كه فقط مي تواند به سبقت و رسوايي كه در كلمات هست، تبديل شود.
ناشايست ترين كتاب ها، همان طور كه ژرژ باتاي در پيشگفتارش آن را توصيف مي كند، در نهايت می تواند زيباترين كتاب باشد و شايد صميمانه ترين . با اين وجود همه ي اين ها كاملا رسوايي آور است.»

ب.ت : از س.ع.گ نمیدانم چه بگویم ! از لطف بی دریغ اش به من. سپاس همین و بس .
         
           

  RSS